Menü

← Kültür · Tiyatro

Tiyatro · Deney, bakım ve tahakküm

Lucy

Birini bizim gibi yapmak, onun hayatını önemsemek midir?

Bir şempanzenin insan gibi yetiştirilmesini merkeze alan sahne yapımı, aileye dahil edilme ile deneyin parçası olma arasındaki gerilimi açıyor.

Lucy — tanıtım görseli
Lucy genel afişi · Tiyatrolar.com.tr yapım kaydı
Yönetmen / yapım
Gamze Güzel · Tanıl Yöntem
Yıl / sürüm
Sahne yapımı · 90 dakika · 14+
Biçim
Tiyatro · Deney, bakım ve tahakküm

Eserle tanışma

Lucy, Gamze Güzel ve Tanıl Yöntem’in rejisiyle, Decollage Art Space ve Melisa Zeynep Şahin yapımcılığında sahnelenen bir tiyatro oyunudur. Proje tasarımı Gamze Güzel’e, dramaturji ve performans metni Aslı Ceren Bozatlı’ya aittir. Çağıl Kaya, Gamze Güzel ve Tanıl Yöntem oyuncu kadrosunda yer alır.

Yapımın tanıtımı, 1964’te doğan ve henüz iki günlükken insan gibi yetiştirilmek üzere annesinden ayrılan şempanze Lucy’nin gerçek hikâyesini merkeze alır. İnsan davranışlarını öğrenmesi ve bir ailenin kızı olarak tanımlanması, deneyin parçası olma durumuyla birlikte ele alınır. Bu sayfa bir film veya aynı adlı başka bir oyunun tanıtımı değildir.

↑ Yukarı dön

Neden bu listede?

Bir hayvanın aileden sayılmasıyla kendi hayatının öznesi olarak kabul edilmesi her zaman aynı şey olmayabilir. İnsanlar onun geleceğini kendi araştırma hedeflerine göre belirliyorsa, sevgi ifadeleri bu yetkinin nereden geldiği sorusunu ortadan kaldırmaz.

Hayvan hakları açısından Lucy’nin öğrendiği becerilerden önce kullanılmama hakkını önemseriz. Bir şempanzenin insan gibi sandalyede oturması veya işaret dili kullanması, onun değerini ilk kez kazandığı an değildir. İnsanlara benzemeyen diğer şempanzeler de kendileri için yaşayan kişilerdir. Oyunun açtığı yakınlık sorusunu bu daha geniş ilkeyle birlikte konuşabiliriz.

↑ Yukarı dön

İzlerken ne beklemeli?

Decollage’ın tanıtımında yapım üç bölümden oluşan, 90 dakikalık bir oyun olarak sunuluyor. Sahneleme, canlı performans ve kukla tasarımını içeren bir ekip çalışmasıdır. Bu tanıtım, yapımın açıkladığı konu ve künyeden hareketle birlikte izlemeye ve tartışmaya bir başlangıç sunar.

Gerçek bir hikâyenin sahnelenmesi, her tarihsel ayrıntının doğrudan belge olarak sunulduğu anlamına gelmez. Bir olayın gerçek kaydıyla onun tiyatrodaki yorumunu ayırmak gerekir. Gösterim sonrasında hangi duygunun veya sorunun performans araçlarıyla kurulduğunu tartışabilir, biyografik bir iddiayı doğrulamak istediğinizde ayrıca kaynaklara dönebilirsiniz.

↑ Yukarı dön

Eserin bıraktığı sorular

Birinin ne öğreneceğine karar vermekle onun kendi ihtiyaçlarını ciddiye almak arasında nasıl bir fark vardır? İnsanlara benzemeyi başarı ölçütü saydığımızda, bir şempanzenin kendi türüyle ve çevresiyle kurabileceği ilişkiler nasıl arka planda kalabilir?

Bakım ve deney aynı ilişkide bir araya geldiğinde iyi niyetin sınırları da görünür olur. Bir hayvanın bize bağlanması, onun bedenini ve hayatını kendi projemiz için kullanmamıza onay verdiği anlamına gelmez. Yakınlık duygusunu mülkiyet yetkisine çevirmeden birlikte yaşamayı nasıl düşünebileceğimiz, oyundan hareketle açtığımız temel sorudur.

↑ Yukarı dön

Kimlere öneriyoruz?

Canlı performans üzerinden deney, bakım, aile ve insan merkezcilik üzerine konuşmak isteyen genç ve yetişkin seyircilere öneriyoruz. Yapımın 14+ yaş sınırı ve güncel gösterim koşulları seçim sırasında dikkate alınmalıdır. Bu sayfa güncel temsil tarihi veya bilet bulunabilirliği garantisi vermez.

Birlikte izlemeyi planlarken herkesin aynı sahnelemeyi gördüğünden emin olun. Sohbete oyuncuların bir hayvanı ne kadar iyi taklit ettiği sorusundan önce, sahnede kimin bakışına yer verildiğini sorarak başlayabilirsiniz. Duygusal etkilenmenin yanına, gerçek hayvanların hakkının insanlara benzer davranmalarına bağlı olup olmadığı sorusunu eklemek tartışmayı derinleştirebilir.

↑ Yukarı dön

Birlikte izledikten sonra

Etkinlik öncesinde içerik uyarılarını paylaşın. Konuşmayı bir kolaylaştırıcıyla, söz almak isteyenlere sırayla alan vererek sürdürebilirsiniz. Duygularını veya kişisel deneyimlerini anlatmak istemeyenler yalnızca dinleyebilir. Seri izliyorsanız konuşulacak bölümleri önceden belirleyin; sonraki gelişmeleri açıklamayın.

  1. Lucy’nin aileden sayılmasıyla deneyin parçası olması arasındaki gerilimi nasıl düşünüyorsunuz?
  2. İnsan davranışlarını öğrenmesi neden hak sahibi olmasının koşulu olmamalıdır?
  3. Sahneleme araçları insan ve hayvan arasındaki sınırı nasıl düşünmenize yol açtı?
  4. Bakım veren kişinin amacıyla bakım verilenin ihtiyacı nasıl ayrılabilir?
  5. Gerçek bir hikâyeyi izlemekle o hikâyeye ilişkin tarihsel bilgi edinmek arasındaki fark nedir?

↑ Yukarı dön

Tanıtım ve künye kaynakları

Künye ve başlangıç konusu, aşağıdaki kaynaklar ve belirtilen baskı ya da dağıtım kayıtları üzerinden kontrol edilmiştir. Hayvan hakları açısından açtığımız sorular ve değerlendirmeler bu sayfanın tartışma önerisidir; eserin yaratıcısına ait bir veganlık açıklaması olarak sunulmaz. Kontrol tarihi: 16 Ekim 2026.