Bir kişinin anadilini konuşabilmesini, kültürel bağlarını sürdürebilmesini veya kendi kutlama biçimini seçebilmesini savunabiliriz. Burada koruduğumuz, kişinin yaşamını başkalarının baskısı olmadan sürdürebilmesidir. Aynı kişinin “gelenek” gerekçesiyle başkasının bedeni ve yaşamı üzerinde karar vermesini savunmak farklı bir taleptir.

UNESCO’nun Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesi de kültürel çeşitliliği korumayı insan haklarıyla birlikte ele alır; kültürel çeşitliliğin insan haklarını ihlal etmek veya kapsamlarını daraltmak için gerekçe yapılamayacağını belirtir. Bu, bütün toplumların aynı yaşaması gerektiği anlamına gelmez. Farklı yaşam biçimleriyle başkalarının hakları arasındaki sınırı düşünmeye davettir.

Aşağıdaki örnekler belirli bir kültürü tarif etmiyor. “Bizde böyle yapılır” gerekçesini, zarar gören kişinin açısından değerlendirmek için kurulmuş düşünce örnekleridir.

Bu örneklerde farklı ihlallerin tarihlerini veya ağırlıklarını aynılaştırmamız gerekmez. Ortak soru şudur: Bir uygulamanın tanıdık ve toplumsal olarak kabul edilmiş olması, o uygulamada zarar gören kişinin haklarını ortadan kaldırır mı?

Hayvanlar da kendi yaşamlarını deneyimleyen, başlarına gelenlerin kendileri açısından önem taşıdığı kişilerdir. Bir hayvanın bedeni ve yaşamı, onu kullanan insanların ortak anılarının veya kimliklerinin bir parçası olduğu için kullanım nesnesi haline getirilemez.

Bir aile yemeği bize çocukluğumuzu hatırlatabilir. Bir kutlama dayanışma duygusu yaratabilir. Bu bağların değerini kabul etmek, o yemeğin veya kutlamanın içindeki hayvan kullanımını kabul etmeyi gerektirmez. Hayvanın kullanılmama hakkı, insanların uygulamaya ne kadar güçlü bir anlam yüklediğine bağlı değildir.

Burada insanlara ve hayvanlara aynı hayatı, aynı ihtiyaçları veya aynı kültürel deneyimleri atfetmiyoruz. Başkasının kaynağı olmama temel hakkını, farklılıklara rağmen tanıyoruz. Bu hakkı daha ayrıntılı düşünmek için hissedebilirlik ve türcülük yazılarını okuyabilirsiniz.

Bize yabancı bir hayvan kullanımına tepki göstermek kolay gelebilir. Fakat kendi soframızdaki, kıyafetlerimizdeki veya eğlencemizdeki benzer kullanımları olağan sayıyorsak, hakları tutarlı biçimde değerlendirmiyoruz demektir. Nerede yaygın olduğundan önce, hayvana ne yapıldığını ve bunu yapmaya hakkımız olup olmadığını sormalıyız.

Bir topluluğu “geri”, “cahil” veya “vahşi” diye damgalamak, hayvan haklarını savunmak değildir. Böyle bir yaklaşım o topluluğun içindeki farklı görüşleri de siler. Hayvan kullanımına itiraz eden kişiler her yerde kendi aileleriyle, çevreleriyle ve gelenekleriyle bağ kurarak değişim için çalışabilir.

Kültürleri değişmez bütünler gibi görmek de yanıltıcıdır. Bir geleneğe karşı çıkan kişi kültürünün dışında değildir. Yeni bir uygulama geliştirmek veya bir haksızlığı terk etmek de o toplumun yaşamının parçasıdır. Yerel bilgi, malzeme ve dayanışma yolları vegan yaşamın kurulmasında kullanılabilir.

Her eski tadın veya uygulamanın birebir karşılığını bulmak zorunda değiliz. Önemli olan, hayvan kullanımını sürdürmeyi geleneğin korunmasının koşulu saymamaktır. Birlikte yeni tarifler denemek ve yeni anılar oluşturmak da kültürel yaşamdır.

Bayramlar ve özel günler, düğünler ve yiyecekler rehberlerimiz bu dönüşümü gündelik örneklerle ele alıyor.